Samouszkodzenia

Samookaleczenia – posłuchaj siebie, posłuchaj innych …

Autoagresja jest działaniem mającym na celu wyrządzenie samemu sobie psychicznej albo fizycznej szkody. To agresja skierowana do wewnątrz. Jest to zaburzenie instynktu samozachowawczego, które wyraża się tendencją do samouszkodzeń zagrażających zdrowiu a nawet życiu. Ludzie z różnych przyczyn atakują sami siebie, co oprócz fizycznych obrażeń powoduje pogłębienie istniejących już psychicznych problemów.

Czynniki ryzyka wystąpienia zachowań autodestrukcyjnych:

  • Brak poczucia niezależności i własnych granic
  • Negatywny obraz siebie i niechęć do własnego ciała
  • Samotność
  • Używanie substancji psychoaktywnych
  • Samobójcza śmierć w najbliższym otoczeniu
  • Doświadczenie przemocy fizycznej i psychicznej
  • Trudna sytuacja rodzinna (problemy psychiczne rodziców, problemy finansowe, deficyty w zakresie umiejętności wychowawczych)

Funkcje zachowań autodestrukcyjnych:

  • Samokaranie i samoniszczenie
  • Rozładowanie napięcia i silnych emocji
  • Przerwanie bólu, cierpienia psychicznego lub poczucia pustki
  • Wołanie o pomoc
  • Zaspakajanie potrzeb psychicznych (opieki i uwagi)
  • Stymulacja

Samouszkodzenie rozumiane jako zamierzone, przeprowadzone z własnej woli i stanowiące niewielkie zagrożenie dla życia działanie, polegające na kierowaniu przeciwko sobie agresywnych zachowań prowadzących do uszkodzenia ciała jest jednym z przejawów autoagresji obok używania substancji psychoaktywnych (nikotyna, alkohol, leki, narkotyki, kleje, rozpuszczalniki), zachowań suicydalnych (gesty i próby samobójcze), zaburzeń odżywiania czy odmowy dbałości o zdrowie (nieprzyjmowanie leków). Zachowania autoagresywne często prowadzą do rozładowania negatywnych emocji, z którymi młody człowiek nie potrafi sobie poradzić. W przypadku młodzieży dość powszechnym niestety sposobem na radzenie sobie z niechcianymi emocjami są samookaleczenia. Na skutek dokonanego aktu samookaleczenia w organizmie wydzielają się endorfiny – grupa substancji chemicznych stymulujących te same receptory, co opiaty. Stan euforii będący następstwem działania endorfin redukuje napięcie i łagodzi stres. Nastolatek powtarza zachowanie tak często, jak często nie radzi sobie z problemami. W ekstremalnych sytuacjach dochodzi do mechanizmu uzależnienia od samookaleczania się. Istotną rolę w promowaniu tego typu zachowań odgrywa niestety Internet.

Zjawisko samookaleczania się obarczone jest nadal ogromnym niezrozumieniem, a o osobach samookaleczających się często mówi się, że manipulują otoczeniem. Tymczasem w gruncie rzeczy jest to wołanie młodego człowieka o pomoc, sygnał dla jego bliskich, że z czymś sobie nie radzi. Dokonując aktu samookaleczenia młody człowiek nie jest w stanie powstrzymać impulsu ranienia siebie, a sam akt poprzedzony jest narastającym stanem gniewu, napięcia, lęku, dysforii czy dystresu, których nie potrafi kontrolować. Po akcie samookaleczenia pojawia się natychmiastowa ulga. Stres, brak komunikacji z rodziną, nieumiejętność wyrażania negatywnych emocji, brak zainteresowania ze strony rówieśników, to wszystko powoduje zagubienie i samotność młodego człowieka u progu dorosłego życia a w konsekwencji zachowania autoagresywne.

Jak można pomóc młodemu człowiekowi? Posłuchać uważnie tego, co chciałby nam rodzicom, nauczycielom, dziadkom powiedzieć i nauczyć go słuchać innych…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

seventeen − nine =